Technische Definities
Dit is een aanvulling/uitbreiding op DMI Definities
Dit definitieboek is ter bevordering van Semantische Interoperabiliteit.
API
Een technische laag boven op een website, en/of dataset om een je gegevens automatisch ophaalbaar te maken. Je bevordert met een API dus Machine-2-Machine communicatie. Een API is dus een ophaalplek voor data. Je kan met API calls data ophalen of ergens neerstorten.
Vergelijk het met een wasserette. Je gaat je kleding afgeven (een API Post request). Je komt later terug om je schone was op te halen (een API Get request). In beide gevallen ga je je data ergens neerzetten en later weer ophalen, wellicht als er een berekening mee gedaan is.
Bearer Token
Een digitale sleutel waarbij je een gedeelte van de data open stelt voor een medewerker. Om je was op te halen, kan je ook iemand anders een Bearer Token geven zodat hij als volmacht namens jou gaat.
Connector
Een technische component om aan te sluiten in een dataspace, via een datastation momenteel. Je kan het zien als een HDMI kabel waarmee je je laptop scherm deelt op het grote scherm. De data die je deelt staat op het datastation, oftewel je laptop.
DataSpace
Een digitale ruimte waar men diensten/data/applicaties veilig en vertrouwd deelt, onder overeengekomen afspraken. Een dataspace kan data bevatten van meerdere domeinen. Vanuit Dexes leveren wij de infrastructuur en zijn wij domein agnostisch.
Data Catalog Vocabulary (DCAT)
DCAT is een standaard dat de beschrijving van data waarborgt. Dit zorgt ervoor dat data vindbaar is voor iedereen. In een DCAT beschrijving vind je drie velden:
Het domein waar de data over gaat
De beschrijving van de dataset (titel, omschrijving, eigenaar)
De distributie (hoe je de informatie meekrijgt: JSON, Excel, API-koppeling, PDF)
Digital Twin
Een applicatie waarbij je data inlaadt en scenario's kan simuleren om inzichten te krijgen. Een gemeente kan bijvoorbeeld deze tool gebruiken om stadsplanning dossier te voorzien van computer simulaties en zo duurzamere parkeergebieden inzetten ter bevordering van mobiliteit van de stad en leefbaarheid van burger.
Meta Data
Een beschrijving van een dienst/dataset/applicatie. Denk aan meta-data velden die men wil weten voordat deze een dienst/dataset/applicatie aanschaft. Men heeft interesse in contactgegevens, eigenaar, thema, openbaarheidsniveau, beschrijving, etc.
Policies
Dit zijn voorwaarden die je stelt aan je product, vóórdat deze gekocht worden.
Semantische Interoperabiliteit
Semantiek houdt in dat er een consensus bestaat over de definitie van een term. Hiermee weet een machine die online zoekt op content dat twee woorden hetzelfde betekenen. Interoperabiliteit wil zeggen dat een bouwblok kan inzetten op meerdere plekken, zonder stappen opnieuw te doen.
De coordinatie van processen worden gewaarborgd doordat men dezeflde taal spreekt. Dit gebeurt door semantische interoperabiliteit.
Token
Een token is een bewijs voor een digitale claim. Je kan het zien als de digitale sleutel waarmee je een API mag bevragen (Get request). Het is ook de sleutel die je rechten geeft om data op een API te zetten (Post request). Je kan teruggrijpen naar de wasserette analogie.
Trust Framework
Dit is een middel om vertrouwen te organiseren in een grote samenwerking tussen organisaties. Je hebt dus governance, legal, and technische afstemming nodig om samen identiteit, authenticaties, en autorisaties te regelen. Anders heb je geen accreditatie en vertrouwen in deelnemers in een dataspace. Voor DMI Ecosysteem wordt iShare Trust Framework gehanteerd. Deze hanteert de blauwdruk voor Europese dataspace ontwikkelingen.
Use-Case
Een Use-Case is een bewezen scenario waarin data delen business waarde toevoegt, en interoperabiliteit bevordert. Een publieke partij kan bijvoorbeeld effectief inzichten krijgen in hun parkeerbeleid door het inzetten van een Digital Twin. Deze Digital Twin kunnen dan door een private partij geleverd worden, waarmee de gemeente meer datagedreven beleid kan gaan voeren.
Laatst bijgewerkt